Burunören köyü doğumlu Memurlarımız - İstatistikleri
Üniversitelerde  okuyan  Öğrencilerimizin  listesi :
Doğum ile ilğili adetler
Ölüm ile ilğili Adetler :
Halk ilaçları :
HALAYLARIMIZ - FiLiMLER
SAYA GEZMEK
Erişte Kesmek
Bulgur Kaynatmak
Yufka Ekmek Yapmak
Yarma Hazırlamak
Bağ Bozmak
FARFANE OYNAMAK
Bahattin Tunç :
Eyüp Görgülü :
Halil Tunç :
Haydar Erdogan
Hüseyin Ergül
Musa Şimşek ve Bektaş
Nergiz  Görgülü
Yakup Tunç :
SÖZCÜKLER :
DEYiMLER :
ATASÖZLERiMiZ
BiLMECELER :
Bulgur  kaynatmak : 

Bulgur yaşamımızda bıkmadan en çok yediğimiz yiyecek maddelerinden birisidir. Bunun için diğer köylerde olduğu gibi köyümüzde her ailenin bilhassa aile içerisinde kadınların yaşamları boyunca yılda en az bir haftalık günleri sadece yıllık bulgur ihtiyaclarını karşılamak için çalışırlar. Köyde yaşayan insanların normal yaşam sürelerini 60 ile 65 yıl olarak hesap edecek olursak köyümüzdeki kadınlarımızın ömürlerinden sadece ailenin yılda tüketeceği kışlık bulgur ihtiyacını karşılaması için 15 ay gibi uzun bir süreyi gün olarak hesap edilirse 455 - 460 günlerini harcadığı ortaya çıkar.

Bu kadar zahmetli ve zaman alan temel tüketim maddelerinden olan bulğur, hazırlanıp sofraya gelince, kendine has tadı ve lezzeti ile gerçektende çakilen zahmeti fazlasıyla değer. Yapılışı, hazırlanması uzun zaman alan bulğurun yemek sofrasına gelene kadarki sefalarına kısa kısa değinmeye çalışacağım.

Bulğurun asıl ana maddesi buğdaydır. Bulgur yapmak için en iyi cins buğaydan yıllık ihtiyacı karşılayacak kadar ayırt edilir. Bu buğdaylar eleyip temizledikten sonra akar suda yıykayıp çuvallara doldurulur. Diğer taraftan evdeki diğer kişiler tarafındanda evde ise tandır yakılır, eğer dışarıda hazırlanması planlandı ise bir ateş yakılır. Yakılan ateşin üzerine özel olarak bakırdan yapılmış içi kalaylı çamaşır kazanı (
Asbab kazanı) koyulur ve içine biraz su dökülerek ısıtılır. Altındaki ateşin etkisini fazlalaştırırken, yıykanıp hazırlanan buğdaylar çuvallardan kazanın içine kaynadığında buğdayın şişmesi ile döküleceğinden ölçülü bir şekilde dökülür ve kaynatmaya devam edilir. Bu sefhaya bulğur kaynatma denir.

Ailenin nüfus sayısına göre yan yana bir kaç kazan ilede kaynatılan buğdayların kaynatıldıktan sonraki haline ise
“ hedik „ denir. ( yeni diş çıkar tan çocuklar içinde hedik yapılır.) Kaynatılan buğdayların hedik haline gelmesi ile ağıza alınarak kontrol edilir. Tam olarak piştiği kanatına varılır ise hedikler bir ilistir içinde suyu süzüldükten sonra helkeler ile palazların yan yana dizilmesi ile yapılan serği denilen yere kuruması için serilir. (Serğiler genellikle bol güneş alan yerlere serilir. )

Yıykanan buğdayların hedik haline getirilip kaynatma işlemi bittikten sonra hazırlanan serğilerde havanın ve güneşin durumuna göre iki - üç gün kurutulur. Kuruyan hediklerin bundan sonraki haline ise bulgurluk denir. Kuruyan bulgur aile fertlerinden kadın ve kızlar tarafından altı yukseltilmiş bir tahta üzerine dökülerek tekrar içinde var olan veya sonradan karışan bütün yabancı maddeler seçilip içinden temizlenir. Bu sefhaya ise bulğur seçme denir. Seçilen bulgurluk çuvallara doldurularak değirmene götürülür. Değirmende çekilip kırılması esnasında, kabuklarının soyulması için içine çok az miktarda su atılarak nemlendirilir.

Değirmende çekilen bulgur tekrar çuvallara doldurularak getirilip, güneşte kuruması için hazırlanan serğilere dökülür. Burada en az bir gün kurutulduktan sonra değirmen taşları arasında kırılıp kepek haline gelen kabuklarının temizlenmesine başlanır. Daha zahmetli ve ilğinç olanı ise hazırlanan bulgurlugun bira araya gelen kadınların saatlarca devam eden bulğur çekme işidir. Elle bulgur çekme işi genellikle imece usulü ile yapılır. Sırası ile her gün bir ailenin bulguru kendi aralarında anlaşabildikleri kadınların bir araya gelmesi ile başlar. Hazırlanan bulgurlugu çekmek için bir veya bir kaç el değirmeni getirilir.

Değirmenler kurulduktan sonra iki kadın değirmenin etrafında karşı karşıya oturur. yuvarlak şekilde yapılmış ve döndürmek için ağaç bir sapı bulunan el değirmeni kadınların birer eli ile tutup döndürmeye başlaması ile kadınlar eline aldıkları tas ile değirmene çekilecek bulgurluktan az miktarda dökerek ikisi birden aynı anda döndürmeye başlar. Bulgur çekme işi devam ederken, kadınlar kendi aralarında karşılıklı olarak maniler ve türküler söylerler. Genellikle akşamları başlayan bulgur çekme işi sabaha kadar devam eder. Her iki bulgur çekme sefhasından sonra yelde savrulan bulgurluk elenmesi ile bundan sonra üç isim altında üç çeşit yemeklik gıda maddesi ortaya çıkar.

Bunlar sırası ile;
Verilen ad : Ölçüsü / Ufaklık Yapılan yemekler :
1 - Bulgur Normal ufaklıkta - Pilav , İçli köfte, dığıl
2 - Düğür Bulğurdan daha küçük - Sıkma köfte, çorba, çiğ köfte
3 - Düğürcük Düğürün daha ufağı - Çorba


adlarında elekten geçirildikten (elendikten) sonraki irilik ve ufaklıklarına göre adlandırılıp, hanği çeşit yemekta kullanılacaksa, yemek yapacak kadın kendisi seçer. Kurutulduktan sonra temizlenip elenen bulgur tekrar çuvallara doldurularak evin rutubet ve nem almayan yerine gilerlere (Killer)konulur.

Haydar Erdogan


< >